مادربرد نام های زیادی دارد به عنوان مثال یک مادربرد در میان مهندسان و کاربران کامپیوتر با نام هایی همچون: planar board, mobd, mobo, main circuit board, base board, system board, backplane board, mb, mainboard و در کامپیوترهای اپل logic boardشناخته می شود. در ادامه ی این مطلب به توضیح، تعریف و بررسی مادربرد کامپیوتر می پردازیم.

مادربرد (Moterboard) یک برد مدار چاپی است که در واقع پایه و اساس کامپیوتر را شکل می دهد، این تخته مدار در پشت یا پایین شاسی (کیس) کامپیوتر قرار دارد. مادربرد، قدرت را تقسیم می کند و ارتباطات حافظه دسترسی تصادفی (RAM)، واحد پردازش مرکزی (CPU) و سایر اجزای سخت افزاری را برقرار می کند.

نمای کلی مادربرد

مادربرد، اتصال بین اجزای سخت افزای کامپیوتر مانند پردازنده (CPU)، حافظه (RAM)، هارد دیسک (Hard drive) و کارت ویدئو (video card) را فراهم می کند. مادربردها در انواع مختلف و اندازه های متفاوت متناسب با کامپیوترهای نوع خود طراحی می شوند، برهمین اساس انواع مختلفی از مادربرد ها وجود دارد.

هر نوع از مادربرد برای کار با انواع خاصی از پردازنده ها و حافظه ها طراحی شده است، بنابراین آنها قادر به کار با هرنوع پردازنده و حافظه نیستند. ولی، هارددیسک ها عمدتا بین المللی هستند و با اکثر مادربردها، صرف نظر از نوع یا نام تجاریشان کار خواهند کرد.

در تصویر زیر یک نمونه پیشفرته از مادربردهای شرکت Asus را مشاهده می کنید. این مادربرد برای کامپیوترهای ایستگاه کاری استفاده می شود و نام آن WS C422 SAGE/10G است.

 مادربرد ws-c422-sage-10g

اجزای مادربرد

در لیست زیر مهمترین اجزایی که در یک مادربرد امروزی قرار دارد را به زبان فارسی و انگلیسی مشاهده می کنید. در آینده تمامی این اجزاها را به صورت مجزا مورد بحث و بررسی قرار می دهیم.

به فارسی:

1-    اسلات های توسعه (مانند پی سی آی و ای جی پی)

2-    کانکتورها یا اتصال دهنده های فن کیس با 3-پین

3-    اتصال دهنده های پنل پشتی

4-    سینک حرارتی

5-    اتصال دهنده قدرت (پی4) یا 4-پین

6-    واسطه القاء یا القاگر

7-    خازن

8-    سوکت سی پی یو

9-    پل شمالی

10-                       سوراخ پیچ دار

11-                       اسلات یا شکاف حافظه

12-                       سوپر آی/اُ

13-                       ارتباطات فلاپی

14-                       اتصال اولیه هارد دیسک اِی تی اِ/آی دی ای

15-                       اتصال دهنده منبع تغذیه اِی تی اکس 24-پین

16-                       اتصالات سریال اِی تی اِی

17-                       باتری سلول سکه (باتری پیشتیبان سی ام او اس)

18-                       آر اِی آی دی

19-                       اتصالات پنل سیستم

20-                       اِف دابلیو اِچ

21-                       پل جنوبی

22-                       اتصال پورت سریال

23-                       هدرهای یو اس بی

24-                       جامپرها

25-                       مدار یکپارچه

26-                       هدرهای 1394

27-                       اِس پی دی آی اِف

28-                       سی دی-این

به انگلیسی:

1-    CD-IN

2-    SPDIF

3-    1394 headers

4-    Jumpers

5-    USB headers

6-    Serial port connector

7-    South bridge

8-    FWH

9-    System panel connectors

10-                       RAID

11-                       Coin cell battery (CMOS backup battery)

12-                       Serial ATA connentions

13-                       24-pin ATX power supply connector

14-                       ATA / IDE disk drive primary connection

15-                       Floppy connection

16-                       Super I/O

17-                       Memory slot

18-                       Screw hole

19-                       North Bridge

20-                       CPU socket

21-                       Capacitor

22-                       Inductor

23-                       4-pin power connector

24-                       Heat sink

25-                       Back panel connectors

26-                       3-pin case fan connectors

27-                       Expansion slots (PCI Express)

اجزای مادربردهای قدیمی

امّا مادربردهای کمی قبلتر تفاوت های زیادی با مادربردهای امروزی دارند، به همین دلیل تصمیم گرفتیم که اجزای آن مادربردها را هم به صورت جداگانه معرفی کنیم:

به فارسی:

1-    بایوس

2-    باس

3-    حافظه پنهان

4-    چیپست

5-    دیود

6-    سوئیچ های دوبل

7-    الکترولیتیک

8-    فیوز

9-    پورت بازی و هدر اِم آی دی آی

10-                       بلندگوی داخلی

11-                       کنترل کیبورد

12-                       اِل سی سی

13-                       هدر شبکه

14-                       کارت توسعه منسوخ شده مانند: اِی اِم آر، سی اِن آر و ای اِی سی ای

15-                       اسلات های حافظه منسوخ شده مانند: سی آی اِم اِم

16-                       اِل ای دی روی برد

17-                       هدر پورت های جانبی

18-                       هدر پی اِس/2

19-                       مقاومت

20-                       آر تی سی

21-                       هدر پورت سریال

22-                       اس سی اس آی

23-                       سلونوئید

24-                       تنظیم کننده ولتاژ

25-                       وی آر اِم (ماژول تنظیم کننده ولتاژ)

 به انگلیسی:

1-    BIOS

2-    Bus

3-    Cache memory

4-    Chipset

5-    Diode

6-    Dip switches

7-    Electrolytic

8-    Fuse

9-    Game port and midi header

10-                       Internal speaker

11-                       Keyboard controller

12-                       LCC

13-                       Network header

14-                       Obsoloete expansion slots: AMR, CNR, EISA, VESA

15-                       Obslote memory slots: SIMM

16-                       Onboard LED

17-                       Parallel port header

18-                       PS/2 header

19-                       Resistor

20-                       RTC

21-                       Serial port header

22-                       Screw hole aka mounting hole

23-                       SCSI

24-                       Solenoid

25-                       Voltage regulator

26-                       VRM

انواع مادربرد ها

همانطور که گفتیم مادربردها انواع مختلفی دارند و شرکت های تولیدکننده ی آنها نیز متفاوت است. اما در لیست زیر رایجترین انواع مادربردها را مشاهده می کنید:

-         AT

-         ATX

-         BTX

-         DTX

-         LPX

-         Full AT

-         Full ATX

-         microATX

-         NLX

چند پورت، اسلات یا اتصالات برروی مادربرد قرار دارد؟

هیچ استاندارد تعیین شده ای برای تعداد اتصالات، پورت ها یا اسلات های توسعه برروی مادربرد وجود ندارد. بهترین روش برای تعیین تعداد اتصالات برروی مادربرد این است که مشخصات فنی مادربرد را در دفترچه راهنمای آن مشاهده کنید. اگر اسناد مادربرد خود را از دست داده اید یا آنرا گم کرده اید، می توانید نسخه PDF آنرا به صورت رایگان از وبسایت سازنده مادربرد دانلود کنید.

چگونه مادربرد به کامپیوتر متصل می شود؟

اتصال مادربرد کامپیوتر به یک کیس کامپیوتر رومیزی با استفاده از Standoff ها انجام می شود. که نمونه هایی از آنها را در تصویر بالا مشاهده می کنید. هنگامی که مادربرد به وسیله این پیچ های مخصوص به کامپیوتر متصل شد، می توان اجزای دیگری مانند کارت گرافیک، حافظه دسترسی تصادفی و غیره را به آن متصل کرد.

معرفی اولین مادربرد

اولین مادربردی که در تاریخچه کامپیوتر در نظر گرفته شده است، مربوط به یکی از کامپیوترهای شخصی IBM است که در سال 1981 منتشر شد. در آن زمان، آی بی ام به جای استفاده از "مادربرد" از کلمه "Planar" یاد کرد. کامپیوتر شخصی آی بی ام و مادربرد داخل آن استانداردهای سخت افزاری کامپیوتری سازگار با IBM را به پیش می بردند.

اگر مادربرد وجود دارد پس باید پدربرد هم وجود داشته باشد!

خیر. در هنگام اشاره به یک کامپیوتر چنین چیزی وجود ندارد، یعنی اگرچه Mother board را همه می شناسند اما چیزی به اسم Father board وجود ندارد. ولی بردی به نام برد دخترانه یا (daughterboard) وجود دارد.

نام مادربرد از کجا آمده است؟

بردهای دخترانه ای که در بخش قبل ذکر شد، تخته مدارهایی هستند که همه را به یک مدار بزرگ مرکزی متصل می کنند؛ یک مادربرد. بردهای کوچکتر را می توان به عنوان "کودکان" برد اصلی شناخت، از این رو نام برد اصلی را مادربرد (برد مادر) نام گذاشتند.

آیا مادربرد در لپ تاپ، گوشی هوشمند یا تبلت وجود دارد؟

 بله! اگرچه برد اغلب به عنوان یک صفحه منطقی و نه مادربرد شناخته می شود. برد منطقی بسیار شبیه به یک مادربرد است و به همان شیوه عمل می کند. با این حال، به دلیل الزامات اندازه در اکثر مادربردها، اجزایی مانند پردازنده و حافظه (در تبلت ها و گوشی های هوشمند) به یک برد منقطی وصل می شوند. همچنین، به دلیل اینکه بسیاری از این دستگاه ها امکاناتی همچون ارتقاء را ندارند، هیچ اسلات یا سوکتی در آنها وجود ندارد که بتوانند جایگزین شوند یا مانند یک مادربرد قدیمی کامپیوتر اجزای داخلی آنرا به یک اجزای قدرتمند تری جدید ارتقاء دهند.

اگر مشکلی در مقاله وجود داشت می توانید از طریق بخش نظرات همین مطلب اطلاع دهید.

همچنین می توانید سوالات و نکات خود را انجمن کامپیوتر پرسش مطرح نمایید.


برچسب ها

سخت افزار کامپیوتر | منبع تغذیه | مدار یکپارچه | اصطلاحات سخت افزار | سی پی یو | حافظه |
آخرین به روزرسانی این مطلب:

2019-04-13T16:35:34


پربازدیدترین

از اینجا می توانیدمحبوب ترین مطالب را مشاهده کنید